شخصیت علامه حسن زاده آملی

علامه حسن زاده آملی

علامه حسن زاده آملی پس از تحمل یک دوره بیماری به دیدار حق شتافت. ایشان از علمای مطرح کشورمان بودند که علاوه بر فقه و عرفان در دیگر علوم نیز سمت استادی داشته اند. ایشان از معدود علمای کشور بودند که به درجه علامه مفتخر شده بودند. علامه به معنی همه چیز دان می باشد  و لقب علامه در اسلام به کسی اطلاق می شود که در چند رشته دارای تبحر و تخصص باشد. استاد حسن زاده عاملی نیز در موضوعات عرفانی، فلسفی، کلامی، تفسیری، روایی، رجالی، فقهی و ادبی دارای دانش و تالیفات گوناگون می باشند.

مرور مهم ترین آثار مرحوم علامه حسن زاده آملی در موضوعات عرفانی، فلسفی، کلامی، تفسیری، روایی، رجالی، فقهی و ادبی

عرفانی

الهی نامه

تصحیح رساله مکاتبات

تصحیح و تعلیق تمهید القواعد

تصحیح و تعلیق رساله تحفه الملوک

تصحیح و تعلیق شرح فصوص خوارزمی

تصحیح و تعلیق شرح فصوص قیصری

رساله انّه الحق

رساله‌ای در سیر و سلوک

رساله لقاءالله

رساله مفاتیح المخازن

رساله نور علی نور در ذکر و ذاکر و مذکور

شرح طائفه‌ای از اشعار و غزلیات حافظ

شرح فصوص الحکم

عرفان و حکمت متعالیه

قرآن و عرفان و برهان از هم جدایی ندارد

کلمه علیا در توقیفیت اسماء

مشکات القدس علی مصباح الأنس

منشئات

وحدت از دیدگاه عارف و حکیم

ولایت تکوینی

دروس معرفت نفس (۱۵۳ درس در نفس‌شناسی)

 

فلسفی

الاصول الحکمیه

الحجج البالغه علی تجرد النفس الناطقه

النور المتجلّی فی الظّهور الظّلّی

ترجمه و تعلیق الجمع بین الرّأیین

ترجمه و شرح سه نمط آخر اشارات

تصحیح و تعلیق شفا

تصحیح و تعلیق اشارات

تقدیم و تصحیح و تعلیق آغاز و انجام

تقدیم و تعلیق راسله اتحاد عاقل به معقول

دررالقلائد علی غررالفرائد

دروس اتحاد عاقل به معقول

رساله اعتقادات

رساله العمل الضابط فی الرّابطی و الرابط

رساله‌ای در اثبات عالم مثال

رساله جعل

رساله رؤیا

رساله مثل

رساله نفس الأمر

رساله نهج الولایه

رساله فی التضّادّ

صد کلمه

عیون مسائل نفس و سرح العیون فی شرح العیون

گشتی در حرکت

گنجینه گوهر روان

معرفت نفس

مفاتیح الأسرار لسلّاک الاسفار

من کیستم

نثرالدّراری علی نظم اللئالی

نصوص الحکم بر فصوص الحکم

 

کلامی

تقدیم و تصحیح و تعلیق رساله قضا و قدر محمد دهدار

تقدیم و تصحیح و تعلیق کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد

رساله حول الرؤیه

رساله خیر الاثر در رد جبر و قدر

رساله فی الامامه

فصل الخطاب فی عدم تحریف الکتاب ربّ‌الارباب

 

تفسیری

انسان و قرآن

تصحیح خلاصه تفسیر المنهج الصادقین

 

روایی

انسان کامل از دیدگاه نهج البلاغه

تصحیح سه کتاب ابی الجعد، نثراللئالی، طبّ الائمه

تصحیح نهج البلاغه

تکمله منهاج البراعه

رساله‌ای در اربعین

شرح چهل حدیث در معرفت نفس

مصادر و مآخذ نهج البلاغه

 

رجالی

اضبط المقال فی ضبط اسماء الرجال

وجیزه‌ای در ترجمه و شرح زندگی علامه طباطبایی قدس سرّه

 

فقهی

تعلیقات علی العروه الوثقی

مجیزه‌ای در مناسک حج

 

ریاضی و هیئت

استخراج جداول تقویم

تصحیح و تعلیق اکر مانالاوس

تصحیح و تعلیق الدّر المکنون و الجوهر المصون

تصحیح و تعلیق تحریر اقلیدس

تصحیح و تعلیق تحریر اکر ثاوذوسیوس

تصحیح و تعلیق تحریر مجسطی

تصحیح و تعلیق تحریر مساکن ثاوذوسیوس

تصحیح و تعلیق شرح بیرجندی بر بیست باب

تصحیح و تعلیق شرح بیرجندی بر زیج الغ بیک

تصحیح و تعلیق شرح چغمینی

تعلیقه بر رساله قبله مولی مظفر

دروس معرفت اوفاق

دروس معرفه الوقت و القبله

دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی

رساله‌ای پیرامون فنون ریاضی

رساله‌ای در مطالب ریاضی

رساله ظلّ

رساله میل کلی

رساله تعیین سمت قبله مدینه

رساله تکسیر دائره

رساله فی الصبح و الشفق

رساله فی تعیین البعد بین المرکزین و الاوج

شرح زیج بهادری

شرح قصیده کنوزالاسماء

سی فصل در دائره هندیه

 

ادبی

دیوان اشعار

امثال طبری

تصحیح کلیله و دمنه

تصحیح گلستان سعدی

تصحیح و اعراب اصول کافی

تعلیقه بر باب توحید حدیقه الحقیقه

تعلیقه بر قسمت معانی مطوّل

دیوان اشعار (کتاب «تنظیم و تصحیح دیوان اشعار علامه حسن‌زاده آملی» مجموعه‌ای است از اشعار وی که توسط سید سعید هاشمی جمع‌آوری شده و انتشارات «الف. لام. میم» آن را منتشر کرده‌است.)

قصیده ینبوع الحیات

مصادر اشعار منسوب به امیرالمؤمنین علیه السّلام

تقدیم و تصحیح و تعلیق نصاب الصبیان

 

آثار متفرقه

تقدیم و تصحیح و تعلیف خزائن

ده رساله فارسی

کشکول

مجموعه مقالات

مصاحبات

هزار و یک نکته

هزار و یک کلمه

رساله رموز کنوز

فقدان ایشان قطعاً ضایعه جبران ناپذیری برای جامعه علمی محسوب می گردد. بسیاری از بزرگان کشور از جمله مقام معظم رهبری ضمن بزرگداشت مقام ایشان درگذشت این دانشمند فرزانه را تسلیت گفته اند.

حسن زاده آملی

پیام تسلیت رهبرانقلاب در پی درگذشت آیت‌الله حسن‌زاده آملی

بسم الله الرحمن الرحیم

با تأسف خبر درگذشت عالم ربّانی و سالک توحیدی، آیةالله آقای حسن‌زاده‌ی آملی رحمةالله‌علیه را دریافت کردم. این روحانی دانشمند و ذوفنون از جمله‌ی چهره‌های نادر و فاخری بود که نمونه‌های معدودی از آنان در هر دوره، چشم و دل آشنایان را می‌نوازد و توأماً دانش و معرفت و عقل و دل آنان را بهره‌مند می‌سازد. نوشته‌ها و منشأت این بزرگوار منبع پر فیضی برای دوستداران معارف و لطائف بوده و خواهد بود ان‌شاءالله. اینجانب به همه‌ی دوستان و شاگردان و ارادتمندان ایشان بویژه به مردم مؤمن و انقلابی آمل و جوانان مشتاقی که مجذوب مواضع انقلابی و خلقیات والای انسانی آن مرحوم بودند تسلیت عرض می‌کنم و رحمت و مغفرت و علو درجات ایشان را از خداوند متعال مسألت می‌نمایم.

سیّدعلی خامنه‌ای

۴ مهر ۱۴۰۰